แปรรูปอ้อยเพิ่มค่าผลิตภัณฑ์ 'เปโย' ขนมพื้นเมืองเลื่องชื่อชาวไทยใหญ่ ไม่เพียงขึ้นชื่อในเรื่องการทอผ้าจากธรรมชาติที่รู้จักในนาม "ผ้าทอกะเหรี่ยง (ต่ากี๊ย่ะ)" ซึ่งสันนิษฐานกันว่าการทอผ้าเข้ามาสู่บ้านป่าปุ๊ ต.ผาบ่อง อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน โดยชาวกะเหรี่ยงชุดแรกๆ ที่อพยพเข้ามาทำมาหากินแถบนี้สมัยเมื่อราว 50-60 ปีที่แล้ว แต่ทว่ายังมีผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นชื่ออีกอย่างที่ได้รับการยอมรับจากผู้บริโภค ฝีมือของกลุ่มชาวบ้านชาวไทยใหญ่ที่ได้รับมรดกตกทอดมาหลายชั่วอายุคน นั่นก็คือผลิตภัณฑ์แปรรูปจากอ้อย หรือที่ชาวไทยใหญ่เรียกว่า "ขนมเปโย"

บุญยืน สุปัญโญ เกษตรกรชาวไทยใหญ่ วัย 57 ปี แห่งบ้านป่าปุ๊ เลขที่ 74 หมู่ 2 ต.ผาบ่อง อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน ซึ่งยึดอาชีพการทำ "ขนมเปโย" มาตั้งแต่บรรพบุรุษ โดยใช้วัตถุดิบจากอ้อยที่ปลูกไว้ในบริเวณบ้านบนเนื้อที่ประมาณ 4 ไร่เศษ ซึ่งในอดีตนั้นจะทำไว้รับประทานกันเองในบ้านและขายเพื่อให้มีรายได้เล็กๆ น้อยๆ เป็นค่าใช้จ่ายในครัวเรือน แต่หลังจากโครงการพระราชดำริลุ่มน้ำปายเกิดขึ้น ทำให้หน่วยงานราชการหลายแห่งเข้ามาส่งเสริมอย่างต่อเนื่อง พร้อมทั้งมีการแนะนำการจัดตั้งกลุ่ม อบรมให้ความรู้เพิ่มเติม ตั้งแต่กระบวนการผลิตไปจนถึงการพัฒนาบรรจุภัณฑ์ที่ทันสมัยเพื่อจะได้ผลิตและจำหน่ายในเชิงพาณิชย์ได้ด้วย

"ทำมา 3 ชั่วอายุคนแล้ว ตั้งแต่ปู่มาพ่อและผม เพราะที่บ้านปลูกอ้อยเป็นอาชีพหลัก เมื่อก่อนจะปลูกอ้อยพันธุ์พื้นเมือง แต่หลังมีโครงการพระราชดำริเข้ามา ทางราชการเขามาส่งเสริมพันธุ์ใหม่ๆ ที่บ้านปลูกอ้อยประมาณ 4 ไร่กว่า บางคนก็ 7 ไร่บ้าง 5 ไร่บ้าง ที่บ้านป่าปุ๊ส่วนใหญ่ชาวบ้านจะปลูกอ้อยกันแทบทุกครัวเรือน จากนั้นก็ส่งเสริมให้มีการรวมกลุ่มก็เลยจัดตั้งกลุ่มขึ้นมีชื่อว่า กลุ่มผลิตและแปรรูปอ้อยบ้านป่าปุ๊ โดยตัวผมเป็นประธานกลุ่ม ปัจจุบันมีสมาชิก 11 คน"

ประธานกลุ่มผลิตและแปรรูปอ้อยบ้านป่าปุ๊อธิบายขั้นตอนการแปรรูปว่าเริ่มจากตัดอ้อยในตอนเช้าจากนั้นเอามาล้างให้สะอาดแล้วนำมาเข้าเครื่องหนีบ ก่อนนำมาเคี่ยวจนแห้งได้ที่ ซึ่งใช้เวลาประมาณ 2-3 ชั่วโมงแล้วก็ใส่ถั่วและงาลงไป คนให้เข้ากัน เมื่อแห้งได้ที่แล้วก็นำมาวางบนไม้กระดานที่เตรียมไว้เพื่อตักเป็นแผ่น ก่อนนำไปแพ็กใส่ถุงเป็นบรรจุภัณฑ์เพื่อจำหน่ายต่อไป

"เคี่ยวแต่ละครั้งจะใช้น้ำอ้อย 3 ปีบ หรือประมาณ 50 กิโล ใช้เวลาเคี่ยวประมาณ 3 ชั่วโมง เมื่อเคี่ยวจนแห้งเหนียวได้ที่แล้วจะเหลือน้ำหนัก 8-9 กิโล เราใช้น้ำอ้อยล้วนๆ ไม่ผสมอะไรเลยเป็นน้ำอ้อยสดนำมาจากอ้อยอินทรีย์ การปลูกอ้อยที่นี่จะเป็นอ้อยอินทรีย์ 100% วันหนึ่งๆ จะทำได้ประมาณ 4 หม้อต้ม หรือ 12 ปีบ"

ส่วนเรื่องการตลาด บุญยืนบอกว่าขณะนี้ไม่มีปัญหา มีเข้ามาตลอด ทั้งใน จ.แม่ฮ่องสอนและเชียงใหม่ ถ้าในจังหวัดลูกค้าส่วนใหญ่ก็จะเป็นนักท่องเที่ยว ซึ่งจะขายดีมากในช่วงปลายปีถึงต้นปี เพราะเป็นฤดูท่องเที่ยวของแม่ฮ่องสอน ส่วนราคาจำหน่ายสนนราคาถุงละ 40 บาทต่อกิโลกรัม สำหรับผลิตภัณฑ์อ้อยอัดก้อน แต่ถ้าขนมเปโย ซึ่งมีส่วนผสมของถั่ว มะพร้าวและงา จำหน่ายถุงละ 60 บาท ซึ่งแต่ละปีจะมีรายได้จากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ 3-4 หมื่นบาท สนใจผลิตภัณฑ์กลุ่มติดต่อศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรแม่ฮ่องสอนโทร.0-5368-4377

ด้านสายเมือง วิริยะศิริ ประธานที่ปรึกษาศูนย์ประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวระหว่างนำคณะสื่อมวลชนเยี่ยมชมผลิตภัณฑ์ของกลุ่มว่าบ้านป่าปุ๊ เป็น 1 ใน 13 หมู่บ้านที่ได้รับอานิสงส์จากโครงการบริการและพัฒนาลุ่มน้ำปาย (ท่าโป่งแดง) ตามแนวพระราชดำริ ซึ่งมีการส่งเสริมอาชีพ สร้างรายได้ให้แก่ชาวบ้านในชุมชน โดยได้รับการสนับสนุนจากทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ส่งผลให้ชาวบ้านป่าปุ๊ในวันนี้มีชีวิตความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

"เปโย" ขนมพื้นเมืองชาวไทยใหญ่ ผลผลิตจากอ้อยอินทรีย์ ฝีมือสมาชิกกลุ่มชาวบ้าน "ป่าปุ๊" นับเป็นอีกผลิตภัณฑ์เด่นของ จ.แม่ฮ่องสอน ที่ได้รับอานิสงส์จากโครงการบริการและพัฒนาลุ่มน้ำปาย (ท่าโป่งแดง) ตามแนวพระราชดำรินั่นเอง

อ้างอิง:www.komchadluek.net