เพิ่มผลผลิตมันสำปะหลัง ด้วยจุลินทรีย์ส่งเสริมการเจริญเติบโตและกระตุ้นให้มันสำปะหลังต้านทานโรคใบไหม้ มันสำปะหลังเป็นพืชไร่ที่มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ เป็นพืชที่ทำรายได้ให้เกษตรกรมากเป็นอันดับที่ 4 รองจากยางพารา อ้อย และข้าว อุปสรรคที่สำคัญของการเพาะปลูกมันสำปะหลัง ได้แก่โรคและแมลงศัตรูพืช โดยเฉพาะโรคใบไหม้ที่จากเชื้อแบคทีเรีย Xanthomonas camprestris pv.manihotis โรคนี้สามารถทำให้ผลผลิตลดลงได้ประมาณ 15-30 เปอร์เซ็นต์ เนื่องจากการสูญเสียพื้นที่ใบ ใบไหม้และร่วงเร็วกว่าปกติ ซึ่งเชื้อแบคทีเรียสาเหตุโรคนี้มีความผันแปรทางพันธุกรรมและความสามารถในการก่อให้เกิดโรคของสายพันธุ์เชื้อสูง ลักษณะอาการและความรุนแรงของโรคใบไหม้ขึ้นอยู่กับพันธุกรรมของเชื้อ พันธุกรรมของมันสำปะหลังที่ควบคุมลักษณะความต้านทาน และหลักการจัดการโรค ปัจจุบันเกษตรกรยังไม่นิยมป้องกันกำจัด หรือเกษตรกรบางรายในจังหวัดนครราชสีมาที่พบการแพร่ระบาดของโรคนี้รุนแรง จะมีการใช้สารเคมีเป็นหลักซึ่งก่อให้เกิดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมเป็นอันตรายต่อผู้ใช้ ตลอดจนก่อปัญหาเชื้อโรคเกิดการดื้อต่อสารเคมีกำจัดโรคพืช ประกอบกับการระบาดของโรคใบไหม้มันสำปะหลังนี้มีแนวโน้มเพิ่มมากขึ้นหากไม่มีมาตราการป้องกันกำจัดโรคอย่างถูกวิธี ซึ่งอาจกลายเป็นปัญหาและอุปสรรคสำคัญในการผลิตมันสำปะหลังในอนาคตอันใกล้นี้

นักวิจัยได้ศึกษาประสิทธิภาพของจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ ที่คัดเลือกมาจากแปลงปลูกมันสำปะหลังของเกษตรกร ซึ่งมีคุณสมบัติที่จะช่วยในการควบคุมเชื้อที่ทำให้เกิดโรคใบไหม้ และกระตุ้นการเจริญของพืชไปพร้อมๆ กัน โดยใช้เทคนิคอินฟราเรดไมโครสเปกโทรสโคปีเพื่อศึกษาการสะสมของสารในกระบวนการชีวเคมีของมันสำปะหลังที่เกี่ยวข้องกับกลไกการสร้างภูมิต้านทานและกลไกการส่งเสริมการเจริญเติบโตของมันสำปะหลัง นักวิจัยพบว่าเชื้อจุลินทรีย์สายพันธุ์ดังกล่าวนี้มีศักยภาพสูงในลักษณะของการเป็นเชื้อปฏิปักษ์ควบคุมโรคไหม้มันสำปะหลังได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถส่งเสริมการใช้ธาตุอาหารและกระตุ้นการเจริญเติบโตของมันสำปะหลัง ตลอดจนชักนำให้มันสำปะหลังเกิดความต้านทานต่อการเข้าทำลายของเชื้อสาเหตุโรค ทั้งนี้เชื้อจุลินทรีย์สายพันธุ์ที่มีประโยชน์ดังกล่าวอยู่ในระหว่างการพัฒนาสูตรสำเร็จที่เหมาะสม เพื่อความสะดวกต่อการนำไปใช้ของเกษตรกร ซึ่งผลที่ได้จากการศึกษานี้จะเป็นแนวทางในการใช้จุลินทรีย์ได้อย่างมีประสิทธิภาพเพื่อเพิ่มผลผลิตมันสำปะหลัง และช่วยลดการใช้สารปราบศัตรูพืช ที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพผู้บริโภคและสิ่งแวดล้อม อีกด้วย

คณะผู้วิจัย
อ.ดร.ณัฐธิญา เบือนสันเทียะ(1) ดร.กาญจนา ธรรมนู(2)และ ดร.วราภรณ์ ตัณฑนุช(2)
(1)สาขาวิชาเทคโนโลยีการผลิตพืช สำนักวิชาเทคโนโลยีการเกษตร มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี
(2)สถาบันวิจัยแสงซินโครตรอน (องค์การมหาชน)