โดย รศ. ดร. กล้าณรงค์ ศรีรอด
ไม่กี่ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยเริ่มมีการพูดถึงสินค้าอาหารที่เป็น GMO และค่อนข้างขยายวงกว้างมากขึ้น จะเห็นได้จากการที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้ามาดำเนินการตรวจสอบสินค้าบริโภคที่วางขายทั่วไป ซึ่งก็คงทราบผลกันไปแล้วจากข่าวสารที่นำเสนอ อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีผลสรุปงานวิจัยที่บ่งบอกแน่ชัดว่าสินค้า GMO เหล่านี้ จะส่งผลกระทบต่อผู้บริโภคหรือไม่ อย่างไรก็ตาม มีบางประเทศที่เข้มงวดในเรื่องสินค้า GMO อย่างมาก การผลิตสินค้าที่ไม่ใช่ GMO จึงเป็นการเพิ่มโอกาสในการส่งออกมากยิ่งขึ้น

คำว่า GMO (Genetically Modified Organism) เป็นคำที่ใช้เรียกสิ่งมีชีวิตต่าง ๆ ที่ได้รับการตัดแต่งพันธุกรรมหรือยีน ซึ่งในปัจจุบันทำกันมาก ในข้าวโพด ฝ้าย และถั่วเหลือง เป็นต้น ข้าวโพดและฝ้าย GMO ที่ปลูกกันมากเป็นฝ้ายและข้าวโพดที่ได้รับยีนต้านทานหนอน โดยนำยีนจากเชื้อแบคทีเรีย Bacillus thuringiensis (Bt) ที่สร้างสารพิษทำลายหนอนผีเสื้อ แต่สารพิษนี้ไม่เป็นพิษกับสัตว์ชนิดอื่น ๆ เรียกว่า ฝ้ายบีที ข้าวโพดบีที นอกจากนั้น ยังมีการสร้างถั่วเหลืองจีเอ็มโอที่ต้านสารเคมีกำจัดวัชพืช โดยเฉพาะไกลโฟเสทหรือราวด์อัพ ซึ่งพืช GMO นี้มีหน้าตาปกติเหมือนพืชทั่วไป เพียงแต่มีคุณสมบัติพิเศษบางอย่าง เช่น การต้านทานศัตรูพืชหรือสารเคมี เป็นต้น

ประเทศที่ปลูกพืช GMO มากที่สุด ได้แก่สหรัฐอเมริกา พบว่ามีข้าวโพด 26 % และถั่วเหลือง 35 % เป็น GMO และเมื่อพิจารณาประเทศที่ปลูกพืช GMO มากที่สุด 5 ประเทศ ในปี พ.ศ. 2544 จะมีดังนี้คือ สหรัฐอเมริกา (223 ล้านไร่) อาร์เจนตินา (73.75 ล้านไร่) แคนาดา (20 ล้านไร่) จีน (9.38 ล้านไร่) และแอฟริกาใต้ (1.25 ล้านไร่)

ในด้านนโยบายการเกษตร ประเทศที่สนับสนุนพืช GMO ได้แก่ ประเทศที่ปลูกมากที่สุด อย่างสหรัฐอเมริกา อาร์เจนตินา และจีน ประเทศที่เป็นกลางในเรื่องนี้ ได้แก่ บราซิล อินเดีย และญี่ปุ่น ส่วนประเทศที่คัดค้านมากที่สุด คืออังกฤษ เนื่องจากมีการระบาดของโรควัวบ้า ทำให้ประชาชนเกิดความวิตกกังวล และอีกประเทศหนึ่งคือฝรั่งเศส

สำหรับประเทศไทย สินค้าส่งออกหลายรายการของไทยเป็นที่ยอมรับว่าไม่เป็น GMO โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์มันสำปะหลัง ซึ่งประเทศไทยเป็นประเทศที่ส่งออกแป้งมันสำปะหลัง มันเส้น และมันอัดเม็ดรายใหญ่ที่สุดของโลก การปรับปรุงสายพันธุ์มันสำปะหลังของไทยเป็นไปอย่างมีรูปแบบตามธรรมชาติ เรียกว่า "Conventional Breeding" จึงไม่มีการตัดแต่งยีนที่มีมาดั้งเดิมจากธรรมชาติกับยีนของจุลินทรีย์หรือสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ด้วยเหตุนี้เอง ลูกค้าจากหลายประเทศทั่วโลกโดยเฉพาะประเทศในยุโรป ต่างพอใจผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังจากไทย อีกทั้ง บางบริษัทฯ ยังมีการทำวิจัยที่จะนำแป้งมันสำปะหลังไทยไปแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์อื่น ๆ ต่อไปอีก ซึ่งการที่ผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังไทยไม่ใช่ GMO นับเป็นจุดขายสำคัญที่ประเทศไทยสามารถประชาสัมพันธ์ไปยังกลุ่มผู้ใช้ทั่วโลก และส่งผลให้ไทยได้เปรียบคู่แข่งจากประเทศอื่น ๆ